Mardin Artuklu Üniversitesi (MAÜ) Kamu Özel ve Karma Sektör İş Birliği Koordinatörlüğü (MAÜKÖK) ve Mardin İli/İlçeleri Odaları/Borsaları (Kızıltepe Ticaret Borsası, Kızıltepe Ticaret ve Sanayi Odası, Mardin Ticaret ve Sanayi Odası, Nusaybin Ticaret Borsası, Nusaybin Ticaret ve Sanayi Odası) iş birliğiyle hazırlanan “Mardin’in Sektörel Panoraması; Tematik Bazı Sorunlar ve Çözüm Önerileri” isimli yayın kapsamında yer alan saha araştırması ile Mardin’in yemek kültürü ve sağlık ilişkisi analiz edildi.

Araştırmada, yemek kültürü bağlamında Mezopotamya’nın mirasını önemli ölçüde taşıyan Mardin’in sahip olduğu zenginlikler ile kronik hastalık problemleri arasında bir ilişki olup olmadığı değerlendirildi.

Çalışma, MAÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyeleri ve MAÜKÖK Üyeleri Arş. Gör. Çağlar Akçalı, Dr. Öğr. Üyesi Jiyan Aslan Ceylan ve MAÜKÖK Koordinatör Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Serap Toprak Döşlü tarafından gerçekleştirildi.

Mardin İl Sağlık Müdürlüğü’nden alınan verilere göre, Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi’de 2021 Ocak ve 2022 Ekim döneminde başvuran obezite, Tip 2 diyabet ve metabolik sendrom gibi bazı kronik hastalığı olan kişi sayısı ile Mardin’deki ailelerin bazı besin tercihleri göz özüne alınarak yemek kültürü ile kronik hastalık durumları değelendirildi.

Bu çerçevede araştırmacılar, Mardin’in zengin mutfak kültürünün sağlık açısından değerlendirildiğinde bazı sorunlarının mevcut olduğunu belirterek bunlara yönelik şu çözüm önerilerinde bulunmuştur:

• Yanlış beslenme alışkanlıkları ve yiyecek hazırlama yöntemleri tüm yaş gruplarında ciddi sağlık problemleri oluşturmaktadır.
• Yüksek miktarda tuz, basit karbonhidrat, enerji ve doymuş yağ içeren besinlerin tüketilmesi obezite ile ilişkili kronik hastalık riskini artırmaktadır.
• Yerel halkın çok severek tükettiği ve beslenme kültürünün büyük bir kısmını oluşturan kırmızı et, doğru pişirme teknikleri ve porsiyon kontrolü ile tüketilmelidir.
• Beslenme alışkanlıkları ele alındığında ekmek gibi temel besinler sık tüketilmektedir. Bu nedenle ekmek tüketimi açısından porsiyon kontrolünün sağlanması, özellikle tüketilecekse tam buğday unundan yapılanların tercih edilmesi gerekmektedir.
• Yüksek doymuş yağ oranına sahip yağlı etler ve diğer yağlar yerine yerel üretimi de yapılan zeytinyağı veya diğer bitkisel yağ tüketimi artırılmalıdır.

Araştırmacılar, mevcut şartlarda yemek kültürü ve sağlık arasında birçok olumsuzluğun olduğu Mardin’de sağlıklı beslenmeye ilişkin farkındalık ve bilinçlendirme çalışmalarına ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştir.

Bu çerçevede; akademisyenler, hekimler ve diyetisyenlerin iş birliği ile halka yönelik sağlıklı beslenme kurallarını içeren ön hazırlık ve yemek hazırlama, kronik hastalıkların önlenmesinde beslenmenin rolü gibi eğitim programlarının düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu tür faaliyetlerin, Mardin’in zengin mutfağının daha sağlıklı olmasına ve tercih edilmesine katkı sağlayacağı dile getirilmiştir.